EN

Çevresel Sürdürülebilirlik

ÇEVRE YÖNETİM SİSTEMİ

Aksa Enerji “minimum kaynakla maksimum enerji üretmek” ilkesiyle sürdürülebilir bir gelecek için faaliyetlerini çevreye duyarlı bir şekilde gerçekleştirmekte ve bu alandaki performansını sürekli olarak daha iyi seviyelere taşımayı hedeflemektedir. Şirket, sadece enerji üretim faaliyetlerinden kaynaklanan çevresel etkileri azaltmaya yönelik örnek çabalarıyla değil, değer zincirinin tüm aşamalarını kapsayan çevre yönetimi uygulamalarıyla da sektörüne öncülük etmektedir.

Şirket, bu anlayışı kurumsal bir yapıya kavuşturmak ve tüm paydaşlarca benimsenerek uygulanmasını sağlamak amacıyla çevre politikası oluşturmuştur. Aksa Enerji Çevre Politikası iklim değişikliği, doğal kaynak yönetimi, atık yönetimi ile biyoçeşitliliğin korunmasından oluşan dört temel üzerine kuruludur.

Aksa Enerji’nin Çevre Politikası, sürdürülebilirlik hedeflerine yönelik performansının düzenli olarak denetlenmesini, izlenmesini ve paylaşılmasını sağlamakta; verimliliği, şeffaflığı, paydaş katılımını ve iş birliğini esas almaktadır. Şirket, faaliyetlerini yürütürken doğal kaynakların en verimli şekilde kullanılmasına, sera gazı ve hava salımlarının azaltılmasına, atık oluşumunun minimum düzeyde gerçekleştirilmesine ve biyoçeşitliliğin korunmasına özen göstermektedir.

Aksa Enerji, ayrıca çevre politikası ile ilgili amaç ve hedefleri belirlemek, faaliyetleri bu politikaya uygun şekilde yönetmek, takip etmek ve denetlemek amacıyla Çerçeve Çevre Yönetim Sistemi (ÇÇYS) oluşturmuştur. Ek olarak ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi, ISO 9001 Kalite Yönetim Sistemi, ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi, ISO/IEC 27001:2013 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemive OHSAS 18001 İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi sertifikalarına sahip olan Aksa Enerji, merkez ofisin yanı sıra Bolu Göynük Termik Enerji Santrali ve Şanlıurfa Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali'nde de ISO/IEC 27001:2013 Bilgi Güvenliği Yönetim Sistemi sertifikalarına sahiptir.

ISO 14001 standartlarına göre sertifika alan Aksa Enerji faaliyetlerinin Çerçeve Yönetim Sistemi Prosedürüne linki tıklayarak ulaşabilirsiniz.

Ayrıca Aksa Enerji Genel Müdürlüğünde geçerli olan, ISO 9001, ISO 14001, ISO 50001 ve ISO 45001’i kapsayan Entegre Yönetim Sistemleri uygulamalarının Ali Metin Kazancı Antalya Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali ve Bolu Göynük Termik Enerji Santrali’nde yaygınlaştırılması ve iyileştirilmesi amacıyla Ekim 2017’de başlatılan çalışmaların dokümantasyon süreci 2019 yıl sonu itibarıyla tamamlanmıştır. 2020 yılı başında tüm yönetim sistemlerinin dokümantasyonu ve aksiyon yönetimi, online doküman yönetim sistemine taşınmıştır. Yönetim sistemlerini uzaktan kontrol etmeye ve yönetmeye olanak sağlayan bu sistem sayesinde, pandemi döneminde çalışmaların aksamadan devam etmesini sağlanmıştır. Yurt içi santrallerde bu sistemin koordinasyonu ve kurgulanması Şirket Merkezi’nde bulunan SEÇ-K (Sağlık, Eğitim, Çevre-Kalite) departmanı liderliğinde devam ederken, 2021 yılında da yurt dışı santrallerde bu sistemin uygulamaya geçmesini planlanmaktadır. Ek olarak, Gana Akaryakıt Enerji Santrali’nde 2020 itibarıyla başlatılan ISO 14001 Çevre Yönetim Sistemi ve ISO 45001 İSG Yönetim Sistemi kapsamındaki çalışmalar sürdürülmektedir.

HAVA SALIMLARI

Enerji üretiminde en önemli çevresel etki alanlarından biri hava salımlarıdır. Aksa Enerji, üretim süreçleri sırasında oluşan tüm hava salımlarını, hava kalitesi üzerindeki etkilerini sürekli ve düzenli olarak takip etmekte, ölçümler gerçekleştirmekte ve tüm salımların yasal sınırlar içinde olmasına yönelik önlemler almaktadır. Enerji üretim sürecinde ortaya çıkan bu salımların azaltılması ile doğa ve insan sağlığına olası etkilerinin ortadan kaldırılmasına yönelik gerekli teknolojik ve finansal yatırımlar yapılmaktadır. Şirket, santrallerine kurduğu sürekli salım ölçüm sistemleri aracılığıyla salımları anlık olarak kontrol etmekte, yurt içi santrallerdeki hava salımlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çevrimiçi olarak izlenmesini sağlamaktadır.

Bu kapsamda, Bolu Göynük Termik Enerji Santrali’nde, akışkan yataklı yakma sistemi ve ıslak baca gazı arıtma sistemi yatırımı yapılmıştır. Bu şekilde Avrupa Birliği yasal çerçevesinde  2018 yılına kadar sağlanması gerekens yasal salım değerlerin santralin faaliyete geçtiği 2015 yılında ulaşılmıştır... Santralde kullanılan “akışkan yataklı yakma teknolojisi” sayesinde kireç taşı kullanımı ile desülfürizasyon işlemi doğrudan kazanın içinde gerçekleştirilerek zararlı gazları azaltılırken santral verimliliği ise artırılmaktadır.  Benzer şekilde, Ali Metin Kazancı Antalya Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali’nde yer alan ultra düşük NOx yanma sistemine sahip gaz türbinleri ve Kuzey Kıbrıs Kalecik Akaryakıt Enerji Santrali’nde bulunan SOx salımlarını gidermeye yönelik baca gazı temizleme sistemi de hava salımlarının azaltılması adına önem taşımaktadır. Aksa Enerji, önümüzdeki dönemde de salım miktarlarının asgari seviyelere düşürülmesini sağlamak için gerçekleştirilen verimlilik artırıcı projeleri sürdürmeyi hedeflemektedir.

HAVA SALIMLARI

Enerji üretiminde en önemli çevresel etki alanlarından biri hava salımlarıdır. Aksa Enerji, üretim süreçleri sırasında oluşan tüm hava salımlarını, hava kalitesi üzerindeki etkilerini sürekli ve düzenli olarak takip etmekte, ölçümler gerçekleştirmekte ve tüm salımların yasal sınırlar içinde olmasına yönelik önlemler almaktadır. Enerji üretim sürecinde ortaya çıkan bu salımların azaltılması ile doğa ve insan sağlığına olası etkilerinin ortadan kaldırılmasına yönelik gerekli teknolojik ve finansal yatırımlar yapılmaktadır. Şirket, santrallerine kurduğu sürekli salım ölçüm sistemleri aracılığıyla salımları anlık olarak kontrol etmekte, yurt içi santrallerdeki hava salımlarının Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından çevrimiçi olarak izlenmesini sağlamaktadır.

Bu kapsamda, Bolu Göynük Termik Enerji Santrali’nde, baca gazı arıtma sistemi yatırımı yapılmıştır. Bu şekilde Avrupa Birliği’nin 2018 yılında sağlamayı hedeflediği yasal salım değerleri 2015 yılından beri sağlanmaktadır. Bu santralden çıkan NOx miktarı, akışkan yataklı yakma teknolojisi sayesinde düşürülmekte ve NOx’un yanması sırasında ortaya çıkan zararlı salımlar, kireç taşı ile kazan içinde desülfürizasyon işleminden geçirilerek önlenmektedir. Benzer şekilde, Ali Metin Kazancı Antalya Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali’nde yer alan ultra düşük NOx yanma sistemine sahip gaz türbinleri ve Kuzey Kıbrıs Kalecik Akaryakıt Enerji Santrali’nde bulunan SOx salımlarını gidermeye yönelik baca gazı temizleme sistemi de hava salımlarının azaltılması adına önem taşımaktadır.

 

 

 

* NO2 cinsinden miktarı göstermektedir.

** Santrallerimizin duruş ve kalkışlarında sağlanan azalmalar 2019 hava salım miktarında azalmalarda etkili olmuştur.

***Gana Santralimizdeki yıllık toplam çalışma süresindeki artış, 2020 yılındaki NOx miktarındaki artışta etkili olmuştur. Önümüzdeki dönemde ilgili değerleri düşürmek amacıyla çeşitli çalışmalar gerçekleştirilecektir.

ATIK YÖNETİMİ

Atık yönetimi, Aksa Enerji’nin çevresel sürdürülebilirlik yaklaşımının önemli bileşenlerinden biridir. Daha az atık üretmek ve süreçleri daha verimli hale getirmek için yapılan çalışmalarla bu alanda da her geçen yıl daha iyi bir performans sergilenmesi hedeflenmektedir. Kaynakları verimli kullanarak kaynak kullanımı ve atık oluşumunu azaltmak üzere süreçleri yenilikçi teknolojilerle geliştirmek adına çalışmalar yürütülmektedir.

Şirket, faaliyetleri sonucu oluşan atıkların yönetimini, oluşturduğu Çevre Politikası doğrultusunda ve ilgili mevzuata uygun olarak gerçekleştirmektedir. Aksa Enerji’nin üretim süreçlerinden kaynaklanan tehlikeli ve tehlikesiz atıkların geri dönüşümü Atık Yönetimi Yönetmeliği’nde belirtilen periyotlarda sağlanmaktadır. Süreçlerde açığa çıkan atık yağ, kontamine ambalaj, kontamine bez, emici filtreler, yağ-su ayırıcılarından çıkan çamur gibi tehlikeli atıklar, tesis sahalarında bulunan geçici atık depolama alanlarında depolanarak insan ve çevre sağlığına zarar verebilecek maddelerin dış ortamla teması kesilmekte; belirli periyotlarda, lisanslı araçlarla geri dönüşüm veya bertaraf tesislerine gönderilmektedir. Hurda malzemeler gibi tehlikesiz atıklar arasında değerlendirilen ambalaj atıkları ise yine tesislerin bulunduğu bölgelerdeki belediyelerin anlaşmalı olduğu geri dönüşüm firmalarına gönderilmektedir. Aksa Enerji, 2020 yılında 3.323 ton tehlikeli atık maddenin geri dönüşümünü sağlamıştır.

  

*2019 ve 2020 yıllarında Geri Dönüştürülen Tehlikesiz Atıklar kaleminde gerçekleşen artış Gana Akaryakıt Enerji Santrali sahasında büyük bir kısmı santral inşaatından kalan hurda atıkların geri dönüşüme gönderilmesinden kaynaklanmaktadır.

SU VE ATIK SU YÖNETİMİ

İklim değişikliği, göç gibi tüm dünyayı etkileyen pek çok faktör sebebiyle azalan doğal kaynaklar arasında su kaynakları kritik bir öneme sahiptir. Aksa Enerji üretim süreçleri açısından da oldukça önemli olan su kaynaklarının verimli kullanımını önemsemektedir. Bu kapsamda etkin bir yönetimle su kullanımını en aza indirme hedefiyle operasyon ve süreçlerini şekillendirirken suyun verimli kullanılmasına yönelik çalışmalarını da yenilikçi bir yaklaşımla yürütmektedir.

Aksa Enerji faaliyetlerinin bulunduğu bölgeye bağlı olarak şebeke, yüzey ve yer altı suyu gibi çeşitli kaynaklardan su kullanmakta ve faaliyetleri sonucu ortaya çıkan atık suların deşarjını Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği kapsamında gerçekleştirerek, akredite laboratuvarlarda analizlerin yürütülmesini sağlamaktadır.

Aksa Enerji’nin 2020 yılında kullandığı şebeke suyu miktarı 2019’a göre %39 oranında azalmıştır.  

Tasarruf sağlamak için geliştirilen dekarbonizasyon tesisleri ile 2020 yılında Ali Metin Kazancı Antalya Doğal Gaz Kombine Çevrim Santrali’nde 317.968 m3, Bolu Göynük Termik Enerji Santrali’nde ise 1,5 milyon m3’ün üzerinde su tasarrufu sağlanmıştır.

Bolu Göynük Termik Enerji Santrali’ndeki bu yönteme ek olarak ters osmoz atık suları da deşarj edilmeyerek ayrı bir havuzda biriktirilmekte ve kül nemlendirmede kullanılmaktadır. Santralde ayrıca 17,5 milyon TL yatırımla oluşturulan Çatak Göleti hem bölge halkının hem de santralin su ihtiyacını karşılamaktadır. Şirket ayrıca, Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü aracılığıyla bölge halkının su ihtiyacının karşılanmasına destek olmaktadır.

Kuzey Kıbrıs Kalecik Akaryakıt Enerji Santrali’nde, deniz suyundan saf su üretim sistemi ile santralin su ihtiyacının %100’ü karşılanmaktadır.  2020 yılında gerçekleştirilen deniz suyu arıtma sistemi dinlendirme tankı revize çalışması ile ile su kullanımının iç ihtiyaçtaki verimliliği artırılmıştır. Bu sistemlere ek olarak, santral bünyesinde üretilen atık suyun, iç ihtiyaç ve doğal gaz kapalı çevrim sistemleri için buharlaştırılıp, tekrar yoğuşturularak saflaştırılması amacıyla Evaporatör Arıtma Sistemi kullanılmaktadır.

Su kaynaklarının daha sınırlı olduğu Afrika’daki Gana Akaryakıt Enerji Santrali’nde su tüketim miktarını takip etmek için ölçüm cihazları kurulmuş olup Santral’in su yumuşatma ünitesinden çıkan atık suyu bahçe sulama amacı ile değerlendirilmektedir.

 

 

BİYOÇEŞİTLİLİK

Aksa Enerji, santrallerinin yer aldığı bölgelerdeki doğal yaşam ve biyolojik çeşitliliğin korunması ve izlenmesine büyük önem vermekte ve bu alanlarda oluşabilecek olası olumsuz etkilerin en aza indirilmesi ve takip edilmesi için çeşitli projelere destek olmaktadır. Bu bağlamda, Hatay Tabiatı Koruma Derneği (TAKODER) ile 2015 yılından bu yana çalışmaya devam etmektedir. Bu iş birliği çalışmaları sonucunda Hatay ilinin Hassa ilçesinde 12.000 dekarlık alanın Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Tabiat Anıtı olarak tescillenmesi sağlanmıştır.

TAKODER ile ilk olarak 2015 yılında dağ ceylanlarının korunmasına yönelik bir proje başlatılmıştır. Proje kapsamında ayrıca Dünya Çevre Günü’nde ayrı bir Ceylan Gözlem Etkinliği organize edilmiş, bölgedeki köy okullarından seçilen öğrenciler ceylan gözlem kulesinin inşa edilen arazide dağ ceylanlarını gözleme fırsatı bulmuştur.

2016 ve 2017 yıllarında ise Hatay’daki Kırıkhan Gölbaşı köyü civarında yaşayan ve bölgedeki sayıları azalan bir yaban hayvanı olan çizgili sırtlanlar (hyaena hyaena) ile ilgili bir çalışma yapılmış ve Kırıkhan – Gölbaşı Köyü civarındaki mevcut durumunun belirlenmesi için ilk aşamada yerel halk ile görüşmeler gerçekleştirilmiştir.

İki ay süren proje kapsamında Aksa Enerji, bölgedeki doğal yaşamın en az etkilenmesi için çalışma alanlarına foto-kapanlar kurmuş ve kapanların kurulmasını takip eden ilk günde bölgede 22 yıldır görülmediği için neslinin tükendiği düşünülen kayalık gerbili (Gerbillus dasyurus) türüne de yeniden rastlanmıştır.

Bu çalışmaların sonucu olarak yayınlanan, Hassa – Reyhanlı Arası Bölgedeki Çizgili Sırtlanın Yayılış ve Ekolojisinin Belirlenmesi Ön Çalışmaları adlı rapor da bölgedeki zengin memeli çeşitliliğine sahip habitatların titizlikle korunması gerekliliğini ortaya koymuştur. Sonuçlar bölgesel ve ulusal basında yer bulmuş ve bu alanda bir farkındalık oluşması sağlanmıştır.

Aksa Enerji, 2018 yılında yine TAKODER iş birliğinde biyolojik çeşitlilik açısından sembol tür olan kızıl geyiklerin (Cervus elaphus) Yedigöller Milli Parkı civarında varlığı ve ekolojisinin belirlenmesi amacıyla bir proje gerçekleştirmiştir. Proje tamamlandığında, kızıl geyik türünün popülasyon büyüklüğü, yoğunluğu, dağılımı, habitatı, beslenme ve besin kaynakları, sosyal davranışı, insanlarla olan ilişkileri, tür üzerindeki tehdit unsurları tespit edilmiş ve bu unsurlar doğrultusunda korunması için önlemler alınmıştır.

TAKODER ile 2019 yılında da Bolu ilinde, Türkiye’de yaşayan en büyük yırtıcı ve tek ayı türü olan boz ayının (Ursus arctos) korunmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Proje ile Bolu ili Yedigöller yöresinde türün korunması, halkın bilinçlenmesi ve farkındalığın artırılması amaçlanmış ve bunun için de türün yayılış gösterdiği alanlarda tehdit unsurlarının belirlenerek koruma önerilerinin oluşturulmasına yönelik çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bu kapsamda yol ağları ve turizm faaliyetlerinin yapıldığı alanlara bilgilendirici tabelalar asılmış ve ekolojik köprü geçiş yerleri tespit edilmiştir. Türün korunması için alınacak önlemler de Doğa Koruma Milli Parklar Bolu Şubesi’ne bildirilmiştir.

Biyoçeşitliliğin korunmasında rol alan ve sorumlu üretim anlayışını benimseyen Aksa Enerji, bu yaklaşım ışığında 2020 yılında faaliyet gösterdiği Bolu ilinde, Vaşak (Lynx lynx) varlığının ortaya çıkarılması,  türü tehdit eden etmenlerin belirlenmesi ve koruma önerilerinin oluşturulması adına bir proje gerçekleştirecektir. 

 

 

 

 

Çevreyle ilgili konularda paydaş katılımını teşvik etmek ve bu amaca hizmet eden taahhüdümüzü yerine getirmek için çevre ilişkin her türlü görüş ve önerileriniz için enerji@aksaenerji.com.tr adresine yazabilirsiniz.